Văn & Chữ

Căn phòng “dâm tình và chết chóc”: Phần 1 – Từ bức tranh trên tường20. 03. 20 - 10:23 pm

Willow Wằn Wại

Việc Hồng Lâu Mộng bị gán danh “dâm thư” và “câu chuyện tình yêu Kim Ngọc” khiến nhiều người có xu hướng đánh giá hời hợt về nó. Mà thật ra cũng khó trách, khi Tào Tuyết Cần đã sử dụng bút pháp vi diệu để che giấu đi bi thương ai oán cùng những bài học về nhân sinh, về Đạo dưới những thứ trăng hoa tuyết nguyệt. Nhân lúc rỗi rãi, xin được bàn thêm về căn phòng bắt đầu sự “dâm”, “tình” và cả “Đạo” trong Hồng Lâu Mộng, mong được mọi người bàn luận thêm.

*

Tần Khả Khanh trong phòng ngủ

Căn phòng phụ nữ đầu tiên không phải của người thân mà Bảo Ngọc ngủ là phòng của Tần Khả Khanh, được tác giả dụng công miêu tả kỹ đến từng chi tiết, từ vật trang trí đến cái gối cái rèm, tất cả đều toát ra sự khiêu gợi nhục dục:

“Đến buồng Tần thị, Bảo Ngọc vừa mới bước chân vào, đã thoảng có mùi thơm say sưa. Khi ấy mắt Bảo Ngọc dính lại, người nhũn ra, nói ngay:

– Mùi thơm thích nhỉ.

Trong buồng, trên tường treo bức họa “Hải đường xuân thụy” của Đường Bá Hổ vẽ, hai bên có đôi câu đối của học sĩ Tần Thái Hư đời Tống:

Lờ mờ giấc mộng hơi xuân lạnh,
Ngào ngạt mùi hương rượu khá nồng.”

Như tác giả Anh Nguyễn từng bàn ở một bài viết, bức vẽ “Hải đường xuân thụy” thật ra không phải vẽ bông hoa hải đường hay gì cả mà vẽ một người phụ nữ đang nằm ngủ, quần áo lả lơi. Một cậu nhóc mới lớn như Bảo Ngọc lớn lên trong gia đình gia giáo, bà mẹ và các chị em đều đứng đắn, lần đầu được thấy hình ảnh buông thả, ắt hẳn không tránh khỏi việc “Quân tử dùng đằng đi chẳng dứt” như trong bài thơ “Thiếu nữ ngủ ngày” của Hồ Xuân Hương.

Một bức tranh vẽ người phụ nữ bên hoa mẫu đơn của Đường Bá Hổ. Hình từ trang này

Bàn thêm về Đường Bá Hổ, được tác giả nhắc đến như là tác giả của bức Hải đường xuân thụy kể trên. Đường Bá Hổ nổi danh nhờ tài năng, là một danh sĩ nổi tiếng được nhiều người tán dương, tại sao một nhân vật lẫy lừng ấy lại được tác giả sắp đặt để xuất hiện ở trong căn phòng đầy hoa thơm cỏ lạ, lại còn được “gán” cho bức tranh khêu gợi này?

Tôi xin mạo muội đoán. Muốn giải được câu đố này phải so sánh với bức “Nhiên lê đồ” mà Bảo Ngọc đã thấy ở căn phòng trước đó. Cậu chán ngán căn phòng này và đòi sang nơi khác ngủ, từ đó mới dẫn đến việc vào ngủ ở phòng riêng của cháu dâu là Tần Khả Khanh. Trong khi “Nhiên lê đồ” là một bức tranh ngợi ca tinh thần học tập, một anh học trò nghèo nhờ chăm chỉ học hành mà sau này đỗ đạt công danh, thì cuộc đời của Đường Bá Hổ, tác giả bức “Hải đường xuân thụy” (theo Tào Tuyết Cần viết) lại có chiều hướng khác hẳn.

Ông sinh ra trong một gia đình giàu có dưới thời nhà Minh, bản thân học hành đỗ đạt nhưng con đường công danh cũng gặp ngã rẽ đột ngột, phải ngồi tù. Về sau ông từ bỏ chốn quan trường, tìm mọi cách để về nhà vui thú thơ ca nhạc họa, không còn dính dáng đến cuộc sống thế tục nữa.

Đường Bá Hổ, hình từ trang này

Câu chuyện số phận thay đổi không ngờ, từ một danh sĩ phải vào chốn tù lao, ước mong con đường đỗ đạt sau này cũng vứt bỏ, nghe thật sự có chút quen thuộc với Hồng Lâu Mộng và Giả Bảo Ngọc, khi gia tộc họ Giả đang ở ngưỡng cửa lao dốc, còn bản thân Giả Bảo Ngọc đã từ đầu chỉ thích vui thú với cái đẹp, chẳng bận tâm gì đến việc làm quan. Liệu đây có phải là một lời nhắn nhủ “thấy trước tương lai” mà Tào Tuyết Cần đã cài cắm?

Ngoài ra, nhiều nhà nghiên cứu cũng chỉ ra rằng Hồng Lâu Mộng mang tư tưởng “phản Thanh phục Minh”, việc tên một danh sĩ được gọi là “đệ nhất phong lưu tài tử” thời Minh được nêu lên, liệu có phải thể hiện sự tiếc nuối của tác giả với tiền triều? Cần lưu ý là trong khi bức “Nhiên lê đồ” không hề thấy tên tác giả thì bức “Hải đường xuân thụy” được Tào Tuyết Cần chỉ đích danh của Đường Bá Hổ.

Một bức tranh của Đường Bá Hổ

Phía dưới bức “Hải đường xuân thụy” là một câu đối của Tần Thái Hư:

“Lờ mờ giấc mộng hơi xuân lạnh,
Ngào ngạt mùi hương rượu khá nồng.”

Rất tiếc khả năng của tôi chưa cho phép bàn luận sâu hơn về bút pháp hay tác giả. Nhưng ít nhất chúng ta cũng có thể thấy sự đối lập với câu đố khuyến khích học tập ở căn phòng trước: ”

“Thế sự tinh thông đều là học vấn,
Nhân tình lịch duyệt mới gọi văn chương.”

Một bên là câu khuyên răn học tập, một bên thì chỉ có xuân, rượu, mộng (còn mộng gì thì chưa biết, chỉ biết Bảo Ngọc sau đó có một giấc mộng không… khô ráo chút nào).

Bảo Ngọc dan díu với nàng tiên trong mơ

(Còn tiếp phần 2)

*

Về Hồng Lâu Mộng:

- Đọc Hồng Lâu Mộng: Tần Khả Khanh – kẻ lẳng lơ trong mộng

- 5 dẫn chứng về mối quan hệ “bất chính” của Tần thị

- Hai chị em nhà họ Vưu: càng lăng loàn tợn càng đau vì tình

- Mượn món cà xào “xa xỉ” nói về ẩm thực thực-hư

- Giả Thám Xuân: con phượng hoàng sinh trong ổ quạ

- Người đàn bà ghen Hạ Kim Quế

- Tiết Bảo Thoa: Từ món thuốc giá băng đến mối lương duyên lạnh lẽo

- Đại Ngọc-Tình Văn: tuy hai mà một

- “Hận Phượng Thư, mắng Phượng Thư, không thấy Phượng Thư lại nhớ Phượng Thư”

- Giả Chính: dấu chân trên tuyết của tình phụ tử

- Gửi bác Phúc Bồ: về Xuân Cung Đồ và cái “hư” trong Hồng Lâu Mộng

- Diệu Ngọc: miễn cưỡng diệt dục, sư chả phải sư, tục không phải tục

- Đại Ngọc vs Bảo Thoa: viên ngọc đen vs chiếc thoa vàng, ai hơn ai kém?

- Giả Bảo Ngọc: “một nửa đàn ông là đàn bà”, lại là “nửa dôi”

- Tàn xuân bàn chuyện Nguyên Xuân

- Giả mẫu (phần 1): đầu tiên là chuyện giàu sang

- Giả mẫu (phần 2): đứa trẻ bất chấp và thiên vị

- Giả mẫu (phần 3): may còn được người viết về cuối rủ lòng thương

- Giả Nghênh Xuân (phần 1): rúc đầu vào sách, bịt mắt bưng tai

- Giả Nghênh Xuân (phần 2): hiền quá khó mà gặp lành

- Lý Hoàn của Hồng Lâu Mộng (phần 1): đè nén sống đời vờ nhạt nhẽo

- Lý Hoàn của Hồng Lâu Mộng (phần 2): tiếng hão đành vui phúc về già

- Về Giả Thụy của Hồng Lâu Mộng (phần 1): sự thôi thúc của phần con

- Về Giả Thụy của Hồng Lâu Mộng (phần 2): tấm gương mê gái có chết cũng (nên) soi

- Về Giả Thụy của Hồng Lâu Mộng (phần 3): bài học cảnh giác về “si”, về “sắc” cho… Bảo Ngọc

- Hồng Lâu Mộng: bi kịch của đàn ông thấy mình đầu thai thành đàn bà

- Tiết Bảo Thoa (phần 1): “lãnh mỹ nhân” giấu kín trái tim nóng

- Tiết Bảo Thoa (phần 2): Trong nóng, ngoài lạnh, thắng cả Lãnh Hương Hoàn

- Tiết Bảo Thoa (phần 3): Con sâu chủ động chui vào với hoa

- Đại Ngọc và mệnh Mộc: sống như cây và chết cũng như cây

- Bảo Thoa và mệnh Kim: hoa mai ấm trong tuyết lạnh

- Phượng Thư và mệnh Hỏa (phần 1): Nội vụ hai tay hai dao

- Phượng Thư và mệnh Hỏa (phần 2): máu đỏ của nam tính

- Bảo Ngọc và mệnh Thổ (phần 1):
Hiền như đất, gieo rắc yêu và khổ

- Bảo Ngọc và mệnh Thổ (phần 2):
Là gương nên không thể cùng người

- Về những cái tên trong Hồng Lâu Mộng (phần 1)

- Căn phòng “dâm tình và chết chóc”: Phần 1 – Từ bức tranh trên tường

- Căn phòng “dâm tình và chết chóc”: Phần 2 – Từ mâm vàng tới quả dưa

Ý kiến - Thảo luận

(Đề nghị gõ chữ tiếng Việt có dấu và không viết tắt)

Tìm kiếm

Tiêu đề
Nội dung
Tác giả